ऑपरेशन सिंदूरमध्ये ड्रोनचा वापर: भारतातील सामरिक सुवर्णयुग

परिचय

७–१० मे २०२५ रोजी, फुपहागमच्या दहशतवादी हल्ल्याच्या प्रत्युत्तर म्हणून भारतीय लष्कराने ऑपरेशन सिंदूर सुरू केले. यात परिशुद्ध हवाई आणि क्षेपणास्त्र हल्ले महत्त्वाचे होते, पण मुख्य ठसा ड्रोन तंत्रज्ञानाच्या वापराने उमठला. या ब्लॉगमध्ये आपण बघणार आहोत की ड्रोन वापराने भारताला कसे सामरिक व तंत्रज्ञान मिळाले.

१. लाइव्ह सर्व्हेलन्स व शत्रू शोध

Zuppa च्या Hawk, Scout, Eagle या स्वदेशी UAVs ने LOĈ बाबि २ कि.मी. आत जाऊन वास्तविक वेळात माहिती जमा केली, जी GPS जॅमिंगला तोंड देऊ शकले.

२. ड्रोनवर मात करणारे संरक्षण

DRDO डेव्हलप केलेले “D4” (ड्रोन Detect‑Deter‑Destroy System) RF जॅमिंग व इलेक्ट्रॉनिक युद्ध वापरून पाकिस्तानातून येणारे ड्रोन नष्ट करण्यात यशस्वी झाले. Akash, SPYDER, SAMAR अशा देशांतर्गत संरक्षण प्रणालींनी ड्रोन हल्ले टाळले.

३. शस्त्रसज्जित लोइटरिंग म्युनिशन्स

“कॅमिकेझ” लोटिरींग ड्रोन जसे Nagastra‑1, SkyStriker, Harop यांनी विरोधकाचे रडार, मिसाइल प्रणाली, दहशतवादी ठिकाणी अचूक हल्ले केले.

४. सायबर-इलेक्ट्रॉनिक युद्ध व दृढता

GPS जॅमिंग आणि सायबर हल्ले असूनही, AI‑सक्षम ड्रोनच्या माध्यमातून नुकसान न होता ऑपरेशन पूर्ण झाले.

५. सामरिक व तात्काळ फायदे

• पाकिस्तानातून पाठवण्यात आलेल्या सुमारे ४०० ड्रोनला यंत्रणांनी तडजोड केली.

• IAF ने फुर्तीत पाकिस्तानचे लढाऊ विमान, UAVs, C‑130, मिसाइल प्रणाली नष्ट केले.

• जगाने हे South Asia ची पहिली “ड्रोन युद्ध” म्हणून ओळखले.

• PIB ने घोषित केले की विदेशी (चिन, तुर्की) तंत्रज्ञान neutralize करण्यात यशस्वी झाले.

६. आत्मनिर्भर भारताचा आदर्श

PIB च्या प्रकाशनात भारताची आत्मनिर्भरता अधोरेखित करण्यात आली—D4, Akash, Nagastra‑1, SPYDER, SAMAR अशा प्रणाल्यांचा यश भारतीय संरक्षणात आत्मविश्वास निर्माण करतो.

निष्कर्ष

ऑपरेशन सिंदूर ही आधुनिक युद्धाची विविध अंगांनी तयारी—सर्व्हेलन्स, counter‑UAS, precision हल्ले, सायबर सुरक्षा—आणि cross-border न जाता ही ती एक सुसंगत सैन्य-रणनीती होती. ड्रोनचा वापर लष्करी सामर्थ्याची नवी भूमिका साकारं करताना भारताला भविष्यातील जंगेत अग्रभागी ठेवले आहे.

📢 Follow the GirNarBot channel on WhatsApp: https://whatsapp.com/channel/0029Vb2rPkk4IBhATRKPRS3P

📞 फोन: +91 77382 92101

✉️ ईमेल: support@girnarbot.com

🌐 वेबसाइट: www.girnarbot.com